Kibeho, ubutaka butagatifu bw’Amasengesho,Ukwemeran’amatekayihariye mu Rwanda

Mu majyepfo y’u Rwanda, mu Karere ka Nyaruguru, hari ahantu hafite umwanya wihariye mu mitima y’Abakirisitu benshi, haba mu Rwanda no mu mahanga. Aho ni i Kibeho, hazwi cyane kubera amateka y’ibonekerwa rya Bikira Mariya, amasengesho, ukwemera n’urugendo rw’abahakorera ingendo nyobokamana.

Kuri benshi, Kibeho si ahantu umuntu ajya gusa gusura cyangwa kuruhukira. Ni ubutaka bagana bashaka kwegera Imana, gusenga, gushimira, gusabira imiryango yabo no kongera imbaraga zo gukomeza ubuzima.

Ariko se, ni iki cyatumye Kibeho imenyekana ku rwego mpuzamahanga? Ni ayahe mateka ahuza aka gace n’ibonekerwa rya Bikira Mariya? Kandi ni iki gituma abantu bakomeza kuhakorera ingendo nyobokamana kugeza n’uyu munsi?

Iyi nkuru iragaruka kuri ayo mateka, akamaro ka Kibeho ku bemera, n’uruhare ifite mu buzima bw’abaturage n’ubukerarugendo nyobokamana mu Rwanda.

2. Amateka y’ibonekerwa rya Bikira Mariya i Kibeho

Amateka ya Kibeho mu rwego rw’ingendo nyobokamana afitanye isano n’ibyabaye ku wa 28 Ugushyingo 1981, ubwo umunyeshuri witwaga Alphonsine Mumureke, wigaga mu ishuri ry’abakobwa i Kibeho, yavugaga ko yabonekewe na Bikira Mariya.

Nk’uko inyandiko yemewe y’Umwepiskopi wa Diyosezi ya Gikongoro ibivuga, uwo Alphonsine yavuze ko uwo yabonye yiyise Nyina wa Jambo, bisobanura Nyina w’ijambo, izina rifitanye isano n’ububyeyi bwa Bikira Mariya kuri Yezu Kristu. Ibyo byakurikiwe n’ibindi bivugwa ko byabonekeye abandi banyeshuri.

Abandi bakobwa babiri amateka ya Kiliziya Gatolika yemeje ko na bo babonekewe ni:

Nathalie Mukamazimpaka, wavugaga ko yabonekewe na Bikira Mariya guhera mu 1982.

Ifoto ya Nathali wabonekewe i kibeho

Marie Claire Mukangango, na we wavugaga ko yagiranye n’ibyo bonekerwa guhera muri icyo gihe.

Ibyo bivugwa ko byabaye byakuruye abantu benshi, bamwe baza kwirebera, abandi baza gusenga no gushaka gusobanukirwa n’ubutumwa bwavugwaga. Icyakora, si abantu bose bavugaga ko babonekewe i Kibeho Kiliziya yemeje ko ibyo bavuga ari ukuri.

Mu gihe ibi byaberaga i Kibeho, Kiliziya Gatolika yakoze iperereza ryimbitse, hashyirwaho komisiyo z’abaganga n’abahanga mu bya tewolojiya kugira ngo zisuzume ibyavugwaga.

Ku wa 15 Kanama 1988, ubuyobozi bwa Kiliziya bwemeye ko habaho ibikorwa rusange byo gusenga bifitanye isano n’ibyabereye i Kibeho. Nyuma y’imyaka myinshi y’iperereza, ku wa 29 Kamena 2001, Musenyeri Augustin Misago, wari Umwepiskopi wa Gikongoro, yatangaje ku mugaragaro ko Kiliziya yemera ko Bikira Mariya yabonekeye abo bakobwa batatu.

Ibi byagize uruhare rukomeye mu gutuma Kibeho imenyekana nk’ahantu hafite amateka yihariye mu rugendo rw’ukwemera kwa Kiliziya Gatolika.

3. Ubutumwa buvugwa ko bwatangiwe i Kibeho

Mu butumwa bufitanye isano n’ibonekerwa rya Kibeho, hagarukwaho cyane ibintu bitatu by’ingenzi: amasengesho, ukwihana no guhinduka mu mutima.

Icya mbere ni ugusenga. Abemera basobanurirwa ko gusenga atari ukuvuga amagambo gusa, ahubwo ari uburyo bwo kwegera Imana, kuyiringira no kuyisaba ubuyobozi mu buzima bwa buri munsi.

Icya kabiri ni ukwihana. Ubutumwa buvugwa i Kibeho bushishikariza abantu kwisuzuma, kureka ibibi no guharanira kubaho mu kuri, mu rukundo no mu butabera.

Icya gatatu ni ugukunda abandi. Ukwemera ntigukwiye kugarukira mu rusengero gusa. Gukwiye kugaragarira mu bikorwa byo gufasha abatishoboye, kubabarira, kwirinda inzangano no kubana neza n’abandi.

Hari kandi ubutumwa bufitanye isano n’ishapule, cyane cyane kuzirikana imibabaro ya Bikira Mariya. Ikigo cy’Ingoro ya Kibeho n’inyandiko za Kiliziya bishimangira ko ubutumwa bwaho bwibanda ku gusenga, guhinduka no gukomera mu kwemera.

Ni muri urwo rwego abantu benshi babona Kibeho nk’ahantu ho kwisubiraho, gutekereza ku buzima bwabo no gushaka amahoro yo mu mutima.

4. Kuki Kibeho yitwa ubutaka butagatifu?

Kuvuga ko Kibeho ari ubutaka butagatifu ni uburyo abakirisitu benshi bagaragazamo icyubahiro bafitiye aho hantu, bitewe n’amateka y’ibonekerwa rya Bikira Mariya n’amasengesho ahakorera.

Kuri bo, ni ahantu bashobora guhagarara mu ituze, bakareka urusaku rw’ubuzima bwa buri munsi, bakazirikana umubano wabo n’Imana.

Abahagana baba bafite impamvu zitandukanye. Hari abaza gushimira Imana ibyo yabakoreye, abandi bakaza gusabira abarwayi n’imiryango yabo, abandi bakaza gushaka ihumure nyuma yo guhura n’ibibazo, naho abandi bakaza kubera amatsiko yo kumenya amateka y’aho hantu.

Icyakora, ni ngombwa kumenya ko ku myemerere ya Kiliziya Gatolika, kwemera ibonekerwa ryemejwe na Kiliziya bitandukanye n’ukwemera kw’ibanze kw’Abakirisitu. Umukirisitu ntiyategetswe kwemera ibonekerwa rya Kibeho nk’aho ari imwe mu nyigisho z’ibanze z’ukwemera.

Kwamamaza Kibeho nk’ahantu h’amateka n’amasengesho rero ntibisobanura ko buri nkuru ivugwa ku bitangaza yahabereye iba yaragenzuwe cyangwa yemejwe na Kiliziya.

5. Kibeho n’ubutumwa bw’imibabaro n’amahoro

Mu mateka ya Kibeho, hari ikindi kintu gikomeye abantu bakunze kuzirikana: ubutumwa bw’imibabaro, ukwihana no kwirinda inzangano.

Mu buhamya bw’abavuga ko babonekewe, havugwamo amashusho y’imibabaro n’amakuba yateye abantu ubwoba. Abenshi mu basesengura ayo mateka bayahuza n’amateka mabi u Rwanda rwanyuzemo, cyane cyane Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. Icyakora, ni ngombwa gutandukanya ibyo abavuga ko babonekewe batangaje n’ubusobanuro abantu babihaye nyuma y’ibyabaye.

Icyigisho gikomeye gishobora kuvana muri aya mateka ni uko abantu bakwiye kurwanya urwango, gukumira amacakubiri, kubaha ubuzima bwa muntu no kwimakaza ubwiyunge.

Kibeho ishobora rero gufatwa nk’ahantu hafasha abantu kuzirikana ko amahoro adashingira ku masengesho gusa, ahubwo ko asaba n’ibikorwa bya buri munsi bigaragaza urukundo, imbabazi, ubutabera n’ubumuntu.

6. Ingoro ya Bikira Mariya i Kibeho

Ingoro ya Bikira Mariya i Kibeho ni yo shingiro ry’ingendo nyobokamana zihabera. Izwi cyane ku izina ry’Ingoro ya Bikira Mariya w’Imibabaro, cyangwa Our Lady of Sorrows.

Ahantu hubatswe mu rwego rwo gufasha abakirisitu guteranira hamwe, gusenga, kwitabira Misa no kuzirikana ubutumwa bw’ukwemera bufitanye isano n’amateka ya Kibeho.

Abahagana bashobora kuhasanga ibibafasha mu bikorwa bitandukanye by’iyobokamana, bitewe n’igihe bahagereye n’ingengabihe y’ibikorwa bya Kiliziya.

Kibeho kandi ni ahantu abantu benshi bahurira baturutse mu bice bitandukanye by’u Rwanda no mu bindi bihugu. Ibyo bituma iba imwe mu ngoro zifite umwanya wihariye mu bukirisitu bwo mu karere k’Ibiyaga Bigari.

7. Ku wa 28 Ugushyingo, umunsi wihariye i Kibeho

Tariki ya 28 Ugushyingo ifite umwanya wihariye mu mateka ya Kibeho kuko ari bwo Alphonsine Mumureke yavugaga ko yabonekewe bwa mbere mu 1981.

Uyu munsi ufatwa nk’igihe cyo kuzirikana amateka y’ibyabereye i Kibeho no kongera gushimangira amasengesho n’ubutumwa bw’ukwemera bufitanye isano n’aho hantu.

Mu bihe by’amasabukuru n’indi minsi ikomeye y’iyobokamana, Kibeho yakira abakirisitu baza gusenga no kwifatanya mu bikorwa bya Kiliziya.

Ku muntu uteganya kuhakorera urugendo nyobokamana, ni byiza kubanza kumenya ingengabihe ya Misa, amasengesho n’ibindi bikorwa biteganywa n’ingoro, kugira ngo ategure urugendo rwe neza.

8. Kibeho n’ubukerarugendo nyobokamana mu Rwanda

Nubwo Kibeho izwi cyane mu bijyanye n’ukwemera, inafite uruhare mu bukerarugendo bushingiye ku mateka n’iyobokamana.

Abayisura bashobora kumenya amateka y’aho hantu, gusobanukirwa n’umuco w’ingendo nyobokamana no guhura n’abandi bantu bafite ukwemera gutandukanye mu buryo bw’akarere bakomokamo.

Ku baturage bo mu Karere ka Nyaruguru, kuba Kibeho ari ahantu hazwi mu Rwanda no hanze yarwo bishobora no gufasha mu iterambere ry’ibikorwa byakira abashyitsi, birimo amacumbi, amafunguro, ubwikorezi n’ubucuruzi bw’ibikoresho bikenerwa n’abasura.

Kugira ngo ubwo bukerarugendo burusheho gutera imbere, ni ngombwa kwita ku isuku, kubungabunga ibidukikije, kwakira abashyitsi neza no kubaha imigenzo n’amateka by’aho hantu.

Kibeho ishobora kuba urugero rw’uko amateka y’iyobokamana ashobora kugira uruhare mu kumenyekanisha igihugu, ariko bigakorwa mu buryo burengera icyubahiro cy’ahantu n’imyemerere y’abahagana.

9. Umusozo: Kibeho, urugendo rwo kwegera Imana no kuzirikana ubumuntu

Kibeho ni ahantu hafite amateka yihariye mu Rwanda no muri Kiliziya Gatolika. Kuva ku byabaye ku wa 28 Ugushyingo 1981, igihe Alphonsine Mumureke yavugaga ko yabonekewe na Bikira Mariya, kugeza ku cyemezo cya Kiliziya cyo ku wa 29 Kamena 2001, aka gace kahindutse ahantu hazwi cyane mu ngendo nyobokamana.

Ariko igisobanuro cya Kibeho kirenze inkuru y’ibyabaye mu mateka. Ku bahagana, ni ahantu ho gusenga, gutekereza, gushaka ihumure no kongera kwibuka agaciro k’urukundo n’amahoro.

yanditswe na: Imanirankunda jean Paul

.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *